| هادی حیدرزاده مشاور زیست محیطی شهردار تهران نيز احتمال آلودگی آب تهران به نیترات را تأیید و آن را مربوط به نبود شبکه فاضلاب شهری در این کلانشهر ذکر کرده بود. از قضا در اين زمينه مدیریت شبکه فاضلاب پايتخت ايران در میان کلانشهرهای دنیا، جزو ده شهر آخر به شمار میآید و اين يعني آلودگي آب شرب كه هم جان شهروندان را در معرض خطر قرار ميدهد و هم اكوسيستم را. حرف و حدیثهاي آلوده بودن يا نبودن آب پایتخت همچنان ادامه دارد و هنوز بعد از سه سال، نظرات متناقضی پیرامون وضعیت کیفیت آب پايتخت و ديگر كلانشهرهاي ايران و میزان آلودگی آن از سوي كارشناسان شهري و محيط زیست مطرح ميشود.
اينكه از كجا خبر آلوده بودن آب تهران مطرح شد به سال اواخر سال 87 و اوايل سال 88 باز ميگردد كه محمدباقر صدوق، مدیرکل محیط زیست استان تهران گفته بود درصد نیترات موجود در آبهای تهران بالاتر از حد استاندارد است و پایتخت ایران از این نظر در رتبه اول کشور قرار دارد. وي همچنین تصدیق کرده بود که آب شرب مناطق جنوب و جنوب شرقی تهران که از آبهای زیرزمینی تأمین میشود، دارای درصد بالایی از نیترات است و سلامت مردم این مناطق در معرض خبر قرار گرفته. پس از آن بود كه خبرهايي مبني بر آلوده بودن آب شهرهای مشهد و اراک نيز منتشر شد و اينكه بیشترین درصد نیترات در آب اين شهرها نيز كشف شده است. با عنوان اين مطالب، نگرانیهای مسئولان در حوزههای مختلف برانگيخته شد چرا كه افزایش درصد آلایندههاي آب شرب عوارض شدیدی از نظر سلامت در جسم شهروندان ایجاد میکند که این عوارض گاه قابل جبران نیستند. البته پیش از این نیز خبر آلودگی شدید خاک تهران و چند شهر بزرگ ديگر بارها عنوان شده بود. اما از آنجا که آلودگی خاک زياد مشهود و بحث برانگيز نیست، در نتيجه كمتر از آب شرب مورد توجه قرار گرفت، درحاليكه این آلودگی بسیار حادتر از آب شرب است و گاه منبع اصلي انتشار آلودگي در آبهاي زيرزميني چراكه در برخي مواقع به دليل نبود سيستم اكو يا همان فاضلاب شهري، آلودگيها از طريق خاك به آبهاي زيرزميني سرايت ميكند.
پس از انتشار اين اخبار، اعضاي كميسيون بهداشت مجلس شوراي اسلامي وارد قضيه شدند به طوريكه علی اصغر حسنی، عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس در این باره اعلام كرد، نمیتوان منكر اين شد که آب قسمتی از مناطق جنوبی تهران از چاههای سطحی است که بدون تصفیه وارد سیستم آب شهری میشود. پس مسلما اين آب شرب آلودگیهایی با خود به همراه دارد. البته هنوز گزارشی از افزایش بیماریهای گوارشی مرتبط با آب در تهران ابلاغ نشده اما مطمئناً آب آلوده باعث برخی بیماریهای رودهای نيز میشود. بلافاصله دکتر سیامک موره صدق، دیگر عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس سخناني در تكذيب موارد عنوان شده، گفت و تأکید دارد که «هیچ مدرکی دال بر آلودگی آب تهران وجود ندارد زيرا هيچ گزارشی از شیوع اسهال و استفراغ در تهران نداشتهایم و آب تهران تحت نظارت کامل است و آلودگی بیماریزایی که موجب چنین بیماریهایی شود در آب شهر وجود ندارد. »
البته اظهارات دکتر موره صدق در حالی عنوان و تكذيب شده بود که پیش از وي، هادی حیدرزاده مشاور زیست محیطی شهردار تهران نيز احتمال آلودگی آب تهران به نیترات را تأیید و آن را مربوط به نبود شبکه فاضلاب شهری در این کلانشهر ذکر کرده بود. از قضا در اين زمينه مدیریت شبکه فاضلاب پايتخت ايران در میان کلانشهرهای دنیا، جزو ده شهر آخر به شمار میآید و اين يعني آلودگي آب شرب كه هم جان شهروندان را در معرض خطر قرار ميدهد و هم اكوسيستم را. سرپوش مسوولان بر آلودگي آب تقريبا از انتشار خبر خطرات ناشي از آلودگي آب شر در تهران و ديگر شهرها، سه سال گذشته و بارها كارشناسان موضوعاتي را حول و حوش آلودگي آب و خاك را چه در جبهه موافق و چه مخالف مطرح كردهاند. اما اين مهم ناديده گرفته شده كه به گفته دکتر علیرضا مرندی، كارشناس شهري و عضو كميسيون بهداشت مجلس، آب تهران اکنون با آلایندهها و فلزات سمی برای جان مردم مضر است و باید برای از بین بردن این آلودگیها اقداماتی انجام شود. چرا كه آب شرب تهران دچار انواع آلودگیها است از جمله میکروبها، ویروسها، انگلها و قارچها. شايد اين ذرات آلوده به خاطر شيوه غلط تصفيه آب باشد. زيرا در یک جمله کاملاً آگاهانه میتوان گفت آب تهران هنوز آلوده است و تردیدی در این آلودگی چه به لحاظ وجود میکروبها و چه وجود انواع فلزات سمی وجود ندارد. بيشك چالش آلودگي آب شرب كه گاه به صورتي گذرا در راس اخبار قرار ميگيرد و گاه در حاشيه، اقدامات اصولي و مديريتي را در اين حوزه ميطلبد نه اينكه هر روز كارشناسي براي سرپوش گذاشتن بر اين پديده شهري مصاحبهاي انجام دهد بدون اينكه اطلاعات صحيحي از سعت اين معضل شهر تهران داشته باشد. تا جائيكه مدیر کل استاندارد استان تهران نيز يارها تاكيد ميكند: نتایج آخرین نمونه برداریهای انجام شده از آب تهران، نشان داده که آب این شهر هیچ گونه آلودگی شیمیایی و میکروبی ندارد. در حالی که طی یک سال گذشته اخبار متعددی در خصوص آلودگی آب تهران منتشر شده و مسئولان شهری می گویند، نمیتوان سلامت 5/8 میلیون جمعیت تهرانی را نادیده گرفت. به گفته وي در این نمونه برداریها 26 فاکتور بر اساس استاندارد ملی ذیربط از جمله نیترات، نیتریت، آرسنیک، مس، کلسیم، آهن، روی ... PH و سختی کل موجود در آب اندازه گیری شده که هیچ گونه مغایرتی را با استاندارد ملی نشان نداده است. در حاليكه حتي همين کلر زنی به آبهای مصرفی و ماده دیگری با عنوان تریهالومتان در آب شرب تهران، به عقیده کارشناسان محيط زيست و بهداشت موادي سرطانزا هستند كه تنها آلودگي را در لحظه و مشکلاتی را در آينده نه چندان دور به هماره دارند. در همين زمينه دکتر علیرضا پرداختی، عضو هیأت علمی دانشکده محیط زیست دانشگاه تهران، میگوید: اگر آبی که برای تصفیه به آن کلر میزنند حاوی مواد آلی باشد، کلر با این مواد آلی ترکیب شده و بر اثر ماندن آب در داخل لولهها ماده تریهالومتان به وجود میآید که این ماده بسیار خطرناک و سرطانزاست. مطالعات اولیه دانشكده محيط زيست نشان ميدهد بي هيچ ترديدي این ماده در آب شرب تهران وجود دارد و میتواند سرطانزا باشد. دکتر قدوسی ديگر استاد محیط زیست دانشگاه تربیت مدرس نيز درباره شيوه غلط تصفيه آب شرب ترهان به اين مهم اشاره ميكند كه بلافاصله بعد از ورود آب به تصفیهخانهها پروسه تصفیه بیولوژیکی ( میکروبزدایی ) و فیزیکی ( کدری آب و اجسام خارجی ) انجام میگیرد. اما کاری که در این پروسه بسیار مهم است و در تصفیهخانههای تهران انجام نمیشود، تصفیه مواد محلول در آب است که شامل نمک طعام، گچ، آهک و عناصر سنگین میشود كه در روند تصفيه به موادي سمي بدل ميشود. درست است كه شهروندان به آلودگیهایی که تأثیر آنی دارد توجه نشان میدهند اما نسبت به آلودگی ازت که تأثیرش 15 سال بعد آشکار میشود، بیتوجهند اما به گفته پزشکان یکی از دلایل افزایش ابتلا به سرطان سینه در تهران وجود این عنصر در آب شهر است. آلودگی آب تهران انکار ناپذیر است باید به خاطر بیاوریم که سالهای قبل از انقلاب اسلامی در ایران بسیاری از مردم به ویژه کودکان بر اثر مبتلا شدن به بیماریهایی چون اسهال که ناشی از مصرف آبهای آلوده بود جان خود را از دست میدادند.
به یاد میآوريم سالهایی را که بدین سبب 35 هزار نفر در ايران کشته شدند. البته بعد از انقلاب با تلاش بیش از اندازه مسئولان وقت و تشکیل جهاد سازندگی، آب شرب مردم در روستاها از این مشکلات بسیار جدی عاری شد اما به نظر میرسد که آن چشم اندازی که برای آینده در آن سالها ترسیم شده بود، اكنون به دست فراموشی سپرده شده و اندکی مسئولان از این مهم غافل شدهاند.
در حال حاضر هم نمیتوان وجود انواع فلزات سمی و خطرناک را در آب تهران انکار كرد و هم نمتوان با اطمینان گفت که این آب، آبی آلوده نیست. آب تهران اکنون با آلایندهها و فلزات سمی برای جان مردم مضر خواهد بود و باید برای از بین بردن این آلودگیها اقداماتی انجام شود.
البته تنها وجود ذرات سمي در آب شرب تهران مسئله ساز نيست بلكه در حال حاضر آب شرب تهران با نشت آنزیمهایی که در پودرهای رختشویی به کار میروند نيز مواجه است. چراكه اين آنزیمها به سرعت جذب خاک میشوند و بسیار خطرناکند. از آنجائيكه مهمترین مشکل آلودگی آب تهران نبود سیستم فاضلاب شهري است و پايتخت پر از چاههای جذبی (چاههای متداول دستشویی خانهها)است که به آلودگی سفرههای زیرزمینی دامن میزنند، پس در چنین موقعیتی آیا بهتر نیست که مسئولان بهداشت محیط زیست و بهداشت هر چه زودتر دست به کار شوند و از این خطر بزرگ جلوگیری کنند نه اينكه اخبار را يكي پس از ديگير تكذيب كنند و به دنبال مقصري در شهر بگردند ؟ در حال حاضر مردم به سادگی انواع آلودگیها را پذیرفتهاند و میپندارند که در این مقطع از زمان زندگی با آلودگی آب، صدا، هوا و خطرات ناشی از آن طبیعی است. غافل از آنکه این مردم هستند که سرنوشت خود را تعیین میکنند و طبق نیاز خود از زندگی به هر آنچه که طلب میکنند، میرسند. در این جا بروز ندادن واکنش از سوی مردم و پیگیری نکردن آنها میتواند نقش بسزایی در ادامه یافتن این آلودگیها باشد. به نظر میرسد مسئولان نیز در این میان به روزمرگی افتادهاند و تنها پاسخگوی مسائل روز هستند و چشماندازی برای داشتن آیندهای سالم ترسیم نمیکنند. ابتدای صفحه |